profi
MAKALE
Avrupa Birliği Tarımında Anahtar Rakamlar (2)

Avrupa Birliği çok farklı tarım havzalarını kapsadığından, bir bölgedeki kötü koşulların hasat üzerindeki etkisi, diğerinde daha iyi koşullarla dengelenebilmektedir. Türkiye gibi AB’de de en önemli bitkisel ürün buğdaydır. Buğday, her yıl AB genelinde yetiştirilen toplam tahıl miktarının yarısına yakınını oluşturmaktadır. Geri kalan kısım, esas olarak, çavdar ve yulaf gibi daha az miktarda diğer tahıllarla birlikte, tahıl mısır ve mısır koçanı karışımı ve arpadan oluşur.
2021'de en çok hasadı yapılan mahsul buğday olmuştur. Ekmeklik ve kılçıksız buğdayı (129,9 milyon ton), şeker pancarı (113,3 milyon ton), tane mısır ve mısır koçanı karışımı (73,0 milyon ton), taze sebzeler (67,2 milyon ton; patates hariç), arpa (52,1 milyon ton) ve patatestir (50,4 milyon ton) takip etmektedir. Bu dönemde tüketilen ana tahılların genel çoğunluğu (yaklaşık %54) hayvan yemi için kullanılmıştır. İkinci en yüksek pay (yaklaşık %28) insan tüketimi için kullanılırken hasadın yaklaşık onda biri endüstriyel kullanımlar (biyoyakıtlar dışında), yaklaşık %4'ü tohumluk ve yaklaşık %3'ü biyoyakıtlar içindir.
2021'de AB genelinde 52,5 milyon hektarlık bir alanda 297,5 milyon ton tahıl üretimi gerçekleşmiştir. Fransa, AB'nin tahıl üretiminin beşte birinden fazlasını (%22,5) karşılarken, Almanya (%14,3) ve Polonya (%11,4) sonraki en büyük üreticiler olmuştur. AB tahıllarının çoğu, büyük ölçüde ılıman hava koşullarının daha yüksek verimi desteklediği Fransa, Almanya, Polonya ve Romanya'nın geniş ovalarında yetiştirilmektedir. 2021'de, makarnalık buğdayın üretimi esas olarak İtalya'da, çavdar ve maslin üretimi Almanya ve Polonya’da yoğunlaşmıştır. Diğer tahıllara kıyasla daha soğuk ve nemli koşullarda gelişen yulaf üretiminde Nordik ve Baltık Üye Devletleri nispeten uzmanlaşmıştır. Fransa ve Romanya, tahıl mısır ve mısır koçanı karışımı üretiminde nispeten uzmanlaşmışken, İtalya ve İspanya ana pirinç üreticileri olmuştur.

2021'de AB genelinde 1,4 milyon hektarlık bir alanda 50,4 milyon ton patates üretilmiştir. Almanya (%22,4), Fransa (%17,8), Polonya (%14,0) ve Hollanda (%13,2) birlikte, 2021'de AB'nin patates üretiminin yaklaşık üçte ikisini oluşturmuştur. Almanya'da patates üretimi 11,3 milyon tonu bulmuştur. Görünen en yüksek verim (2021'de hektar başına en az 40 ton patates) Danimarka'dan Almanya, Hollanda ve Belçika üzerinden Fransa'ya ve İrlanda'ya uzanan bir bantta kaydedilmiştir.
Geçen sayıda AB tarımındaki bazı anahtar rakamlara dair bilgiler vermeye başlamıştık. Yazı dizimizin ikincisinde bitkisel üretime dair önemli bilgileri ele alacağız.
2021 yılında AB genelinde 67,2 milyon ton mahsulün üretildiği 2,0 milyon hektar alanda sebze yetiştirilmiştir. Miktar olarak en yaygın olarak yetiştirilen üç sebze domates (17,9 milyon ton), soğan (7,1 milyon ton) ve havuçtur (5,3 milyon ton). İspanya lider sebze üreticisi olarak ilk sırada yer alırken (2021'de AB'nin hasat edilen üretiminin %24,2'si), ardından İtalya (%20,6) gelmiştir. Bazı sebzelerin üretimi birkaç AB Üye Devletinde yoğunlaşmıştır. Örneğin, İtalya, 2021'de AB'nin hasat edilen domates üretiminin üçte birinden fazlasını (%37,1) oluştururken, İspanya (%26,6) ikinci en yüksek paya sahip olmuştur. Hollanda (%27,1) ve İspanya (%20,7) başlıca soğan üreticileri olurken, Almanya (%18,2) hasat edilen havuç üretiminde en yüksek paya sahiptir.
AB’de çok çeşitli meyveler, yemişler ve sert kabuklu yemişler üretmektedir. 2021'de narenciye ve üzüm hariç toplam 24,9 milyon ton üretim gerçekleşmiş olup, bunun 14,4 milyon tonu yumuşak çekirdekli meyveler (elma ve armut), 6,0 milyon tonu sert çekirdekli meyveler (şeftali, nektarin, kayısı, kiraz ve erik gibi) 2,6 milyon ton subtropikal ve tropikal meyveler (incir, kivi, avokado ve muz gibi), 1,2 milyon ton fındık ve 0,7 milyon tonu (çilek hariç) orman meyvesidir. 2021'de AB'deki ana meyve, yemiş ve sert kabuklu yemiş üreticileri Polonya (%19,7), İtalya (%19,3) ve İspanya (%17,8) olmuştur. Bunların yanı sıra 2021'de 11,5 milyon ton narenciye (portakal, satsuma ve limon gibi) hasat edilmiş olup iklimsel nedenlerle İspanya, AB'de lider narenciye üreticisidir. 2021'de İspanya, her bir ana narenciye türünün çoğunluğu dahil olmak üzere AB'deki tüm narenciye üretiminin yaklaşık beşte üçünü (% 58,4) gerçekleştirmiştir