Kraiburg’un EuroTier 2024’te tanıttığı yeni kauçuk zemin kaplaması espaFlex, ızgaralı zeminli büyükbaş ahırlarında amonyak salımını azaltmayı hedefleyen yenilikçi bir çözüm olarak öne çıktı. profi dergisi, bu yeni kaplamayı sahada inceleyerek performansını değerlendirdi. Amonyak, yalnızca hayvan ve çalışan sağlığını olumsuz etkilemekle kalmaz; aynı zamanda biyotop veya FFH koruma alanlarına yakın ahır projelerinde ruhsat süreçlerini zorlaştırarak çiftçileri ciddi bir çıkmaza sokabilir.
Amonyak oluşumu, özellikle gübredeki enzimlerin idrardaki üreyi parçalayarak amonyağa dönüştürmesiyle gerçekleşir. Bu nedenle idrarın gübreden hızlı şekilde ayrılması, emisyonu belirgin düzeyde düşürür. İsviçre’nin Tänikon bölgesindeki Agroscope araştırma ahırında yapılan çalışmalar, yürüyüş yollarına yüzde 3 eğim verilmesinin amonyak salımını yüzde 20 azaltabildiğini ortaya koydu. Bugün İsviçre’de bu uygulamayı tercih eden çiftçilere hayvan başına 70 frank destek sağlanıyor.
Geriye dönük eğim uygulaması (Bölüm 1)
Kraiburg, bu sonuçlardan yararlanarak daha önce plan zeminler için geliştirilen profiKura 3D kaplamasında farklı yükseklikte matlar kullanmış ve zemine entegre yüzde 3’lük eğim kazandırmıştı. Bu tasarım sayesinde idrar, koridorun ortasındaki oluğa hızlı şekilde akıyor ve amonyak oluşumu yüzde 44’e varan oranda azalabiliyor.
Geriye dönük eğim uygulaması (Bölüm 2)
Bu yaklaşım 2024’te tanıtılan espaFlex ile ızgaralı ahır zeminlerine de uygulanabilir hale geldi. Matlar yine yüzde 3’lük entegre bir eğime sahip, ancak bu kez eğim koridor yönüne dik olarak tasarlandı. Yaklaşık 15 mm’ye varan yükseklik farkı yürürken hissedilse de rahatsız edici bir durum oluşturmuyor. İdrar tahliye yarıkları, matın en düşük noktasına gelecek şekilde ve alt zemine uyumlu biçimde özel olarak açılıyor. Puzzle formundaki kenarlar sayesinde matlar sorunsuz şekilde birleşiyor ve 350 cm’ye kadar tek parça üretimle koridor genişlikleri kolayca kaplanabiliyor. Montaj, Kraiburg’un yıllardır kullandığı kauçuk ankrajlarla hızlı bir biçimde tamamlanıyor.
Perforasyon oranı ve uygulama deneyimi
espaFlex’in perforasyon oranı yüzde 12. Geleneksel ızgaralı zeminlerde bu oran yaklaşık yüzde 20 olduğundan oldukça düşük bir değer. Buna rağmen yapılan saha incelemelerinde, saman veya gübre nedeniyle tıkanma görülmedi. Ürünü ilk deneyen işletmelerden Anna ve Kevin Kleinhans, kapanma veya dolma riski konusunda endişeye gerek olmadığını aktarıyor.
Montaj onayı verildi
Allgäu bölgesinde 2024 yılında 80 başlık yeni bir ahır inşa eden Kleinhans ailesi, yapı ruhsatı aşamasında büyük bir sorunla karşılaştı. Ahırın 70 metre yakınındaki FFH koruma alanı nedeniyle otoriteler, amonyak salımının 0,1 g/h seviyesinin altında tutulmasını şart koştu. Sert kış koşulları ve maliyetler nedeniyle plan zemin üzerine sıyırıcı sistem kurmak mümkün görünmüyordu. Piyasada bulunan diğer kaplamaların sahada sorun yarattığını öğrenen çift, uzun araştırmalar sonucunda Kraiburg ile görüşüp espaFlex’i tercih etti. Ürün henüz piyasaya sunulmamış olmasına rağmen hem çiftçi hem yetkililer montaja onay verdi. Ölçülere özel kesilen matların montajı sorunsuz şekilde tamamlandı.
Günlük kullanım performansı
Zeminde sıvı birikmediği, idrar ve suyun hızlı şekilde aktığı gözlemlendi. Kesilmiş saman kullanılsa da tahliye yarıklarının tıkanmadığı belirtildi. İneklerin daha güvenli ve büyük adımlarla yürüdüğü, özellikle ayak problemi yaşayan hayvanlarda ciddi bir iyileşme olduğu gözlendi. Kızgınlık dönemindeki sıçrama davranışları bile daha belirgin şekilde fark edildi. Ahır havasında amonyak kokusunun yok denecek kadar az olduğu hem gözlem hem çiftçi beyanlarıyla doğrulandı. Anna Kleinhans, hem kendi sağlıklarının hem de hayvanların bu zeminden ciddi şekilde fayda gördüğünü söylüyor.
Maliyet avantajı sunuluyor
Kraiburg, espaFlex zemin kaplamasının fiyatını metrekare başına 118 euro (KDV hariç) olarak açıklıyor. Bu fiyata ölçüm, montaj ekipmanları ve beş yıllık garanti dahil. Kurulum genellikle çiftçiler tarafından kendi imkanlarıyla yapılabiliyor.
Değerlendirme
espaFlex, emisyonu azaltmayı hedefleyen ızgaralı zeminli ahırlar için yeni ve etkili bir çözüm sunuyor. Henüz resmi ölçüm sonuçları bulunmasa da bilimsel verilere dayanan tasarımı sayesinde şimdiden birçok otorite tarafından kabul görmüş durumda. Hem yeni hem mevcut ahırlarda uygulanabilmesi, hayvan sağlığını iyileştirmesi ve emisyon azaltımı sağlaması açısından umut vadeden bir seçenek olarak öne çıkıyor. İlk saha gözlemleri ise espaFlex’in günlük kullanımda son derece başarılı olduğunu gösteriyor.
BİLMEKTE FAYDA VAR
Kraiburg espaFlex zemini, spalten (ızgara) tabanlı inek ahırlarında amonyak emisyonunu azaltıyor.
Entegre edilmiş %3’lük eğim, idrarın hızla gübre kanalına akmasını sağlıyor.
Sonradan takılabilen matların yarık oranı standart olarak %12.
