Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan yeni yönetmelikle büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık işletmeleri, fiziki altyapı ve biyogüvenlik koşullarına göre beş sınıfta değerlendirilecek. Mevcut işletmelerin sınıflandırılması için 14 Ekim 2027’ye kadar süre tanınırken, belirlenen asgari şartları karşılayamayan işletmeler E sınıfında yer alacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik, 14 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme kapsamında sığır, manda, koyun ve keçi yetiştiriciliği yapılan işletmelerin fiziki altyapıları, hayvan sağlığına yönelik tedbirleri ve biyogüvenlik koşulları esas alınarak sınıflandırılması kararlaştırıldı. Sınıflandırma işlemleri, il ve ilçe tarım müdürlüklerinin gerçekleştireceği yerinde incelemelerle yapılacak.
İşletmeler beş farklı sınıfta değerlendirilecek
Yeni sistemde işletmelerin sınıfı, sahip oldukları fiziki koşullar ve biyogüvenlik uygulamalarına göre belirlenecek. A sınıfı, en kapsamlı koşulları karşılayan işletmeleri ifade ederken B ve C sınıflarında da ilave altyapı ve hayvan sağlığı tedbirleri aranacak. D sınıfı, temel barınma, hijyen ve biyogüvenlik koşullarını sağlayan işletmeleri kapsayacak. D sınıfı için belirlenen asgari şartları karşılayamayan işletmeler ise E sınıfına alınacak. Özellikle geleneksel yöntemlerle üretim yapan küçük aile işletmeleri açısından barınma alanlarının uygunluğu, yemlerin muhafazası, suluk ve yemliklerin temizlenebilir olması, havalandırma ve temel biyogüvenlik önlemleri önem taşıyacak. Koyun ve keçi yetiştiriciliği yapılan işletmelerde koç ve teke ile kuzu ve oğlaklar için uygun bölmelerin bulunması da değerlendirilecek. E sınıfına alınmak, işletmenin otomatik olarak kapatılması veya hayvancılık faaliyetlerinin yasaklanması anlamına gelmeyecek.
Eksikliklerin giderilmesi için 30 gün süre verilecek
Yönetmelik, işletmelerin denetlenmesi ve sınıflandırma koşullarının kontrol edilmesine yönelik hükümler de içeriyor. Yapılan kontrollerde bulunduğu sınıfın şartlarını karşılamadığı belirlenen işletmelere eksikliklerini gidermeleri için 30 gün süre tanınacak. Bu süre içinde gerekli düzenlemeleri yapmayan işletmeler, karşılayabildikleri şartlara uygun daha alt bir sınıfa geçirilebilecek. Böylece sınıflandırma yalnızca ilk incelemeyle sınırlı kalmayacak, sonraki denetimlerde işletmelerin mevcut koşulları da yeniden değerlendirilebilecek.
Mevcut işletmeler için son tarih 14 Ekim 2027 olacak
Bakanlığın veri tabanında kayıtlı ve faal durumdaki hayvancılık işletmelerinin sınıflandırılması için bir yıllık geçiş takvimi belirlendi. Buna göre mevcut işletmelerin sınıflandırma işlemlerinin 14 Ekim 2027’ye kadar tamamlanması gerekiyor. Bu süre, bütün yetiştiricilerin bir yıl içinde A veya B sınıfının şartlarını yerine getirmesi gerektiği anlamına gelmiyor. İşletmeler mevcut koşullarına göre değerlendirilecek ve uygun sınıfa yerleştirilecek.
Üst sınıflar ilave yatırım ihtiyacını gündeme getirecek
A, B ve C sınıflarında yer almak isteyen işletmelerin daha kapsamlı altyapı ve biyogüvenlik koşullarını karşılaması gerekecek. Canlı hayvan kantarı, yükleme rampası, otomatik suluk, karantina alanı, hastalıktan arilik, veteriner hekim hizmetleri ve dijital sürü yönetimi gibi uygulamalar üst sınıflarda önem kazanacak. Bu koşullar, işletmesini daha üst bir sınıfa taşımak isteyen yetiştiriciler açısından ilave yatırım ihtiyacını gündeme getirebilecek. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmelerin söz konusu yatırımları nasıl finanse edeceği, yeni sistemin uygulanması sürecinde önem taşıyacak.
Sınıflandırmanın hayvancılık desteklerine etkisi netleşmedi
Yeni yönetmelikle birlikte yetiştiricilerin merak ettiği konulardan biri de işletme sınıflarının hayvancılık destekleriyle ilişkisi oldu. Yönetmelikte, E sınıfına alınan işletmelerin mevcut hayvancılık desteklerinden otomatik olarak yararlanamayacağına ilişkin bir hüküm bulunmuyor. Aynı şekilde A veya B sınıfındaki işletmelere doğrudan daha yüksek destek ödenmesini öngören bir düzenleme de yer almıyor. Bununla birlikte işletmelerin sınıflandırma bilgilerinin Bakanlığın veri tabanına işlenecek olması, bu bilgilerin ilerleyen dönemde destekleme, kredi veya yatırım programlarında kullanılıp kullanılmayacağı sorusunu gündeme getiriyor.
Yetiştiricilerin mevcut koşullarını gözden geçirmesi gerekiyor
Yeni düzenlemeyle birlikte büyükbaş ve küçükbaş hayvan yetiştiricilerinin işletmelerindeki fiziki koşulları ve biyogüvenlik uygulamalarını gözden geçirmesi önem kazanıyor. Yem depolama alanları, suluk ve yemlikler, havalandırma, hayvanların barındırıldığı bölmeler ve hijyen koşulları sınıflandırmada belirleyici olacak. İşletmelerin hangi sınıfta yer alacağı, il ve ilçe tarım müdürlüklerinin yapacağı incelemeler sonucunda belirlenecek. Yeni sistemin uygulama sürecinde özellikle küçük aile işletmelerinin ne kadarının D sınıfının asgari koşullarını karşılayabileceği ve E sınıfındaki işletmelerin koşullarını iyileştirmelerine yönelik destek sağlanıp sağlanmayacağı önem taşıyacak.
