2025 yılı tarım sektörü açısından zorlu bir dönem olarak geride kaldı. İklim koşullarındaki sert değişimler, artan girdi maliyetleri ve beklentilerin altında kalan ürün fiyatları üreticiyi ciddi bir ekonomik baskı altına aldı. Çolpan Çiftliği Sahibi Özer Çolpan, “2025 zor geçti, 2026 daha temkinli olma yılı olacak” sözleriyle sezonun genel tablosunu özetlerken, 2025’e ilişkin değerlendirmelerini ve 2026 yılına dair öngörülerini Profi Traktör Türkiye’de anlattı.
2025 yılı, Türkiye tarımı için iklimsel riskler ile ekonomik baskıların aynı anda derinleştiği zorlu bir dönem olarak kayıtlara geçti. Kuraklık ve aşırı sıcaklıklar üretim desenini etkilerken, artan girdi maliyetleri ve beklentilerin altında kalan ürün fiyatları üreticinin karlılığını ciddi biçimde daralttı. Sezonu düşük gelirle kapatan birçok üretici için 2025 bir “dayanma yılı” oldu. Çolpan Çiftliği Sahibi Özer Çolpan, Profi Traktör Türkiye’ye yaptığı değerlendirmede, 2026’da daha temkinli, riskten kaçınan ve maliyet odaklı bir üretim anlayışının öne çıkacağını vurguladı.
“Suya erişimde yaşanan sıkıntılar üretimi doğrudan etkiledi”
Özer Çolpan’a göre 2025’in en belirleyici unsuru iklim oldu. Yüksek sıcaklıklar ve azalan yağışlar nedeniyle birçok bölgede ciddi verim kayıpları yaşandı. Son dönemdeki iklim değişikliklerinin üretimdeki yansımasını değerlendiren Çolpan, “Sezona umutla girdik ancak özellikle suya erişimde yaşanan sıkıntılar üretimi doğrudan etkiledi. Yer altı sularına daha derinden ulaşmak zorunda kaldık. Bu da enerji maliyetlerini ciddi şekilde artırdı” dedi.
Çolpan ayrıca, artan sulama maliyetlerinin özellikle elektrik ve akaryakıt giderlerindeki yükselişle birleşmesi nedeniyle üretim maliyetlerinin daha sezon ortasında yukarı yönlü revize edildiğini de sözlerine ekledi.
Girdi maliyetleri üretim dengelerini bozdu
2025 yılı boyunca gübre, motorin, işçilik ve enerji kalemlerinde önemli artışlar yaşandığını kaydeden Özer Çolpan, “Destekler henüz ödenmemişken girdi fiyatları bu seviyelere geldi. Destekleme sistemi enflasyon karşısında ciddi şekilde eridi. Özellikle finansman ihtiyacının arttığı bir dönemde krediye erişimin zorlaşması ve faiz oranlarının yüksek seyretmesi, üreticinin nakit akışını daha da sıkıştırdı” dedi.
“Üretici risk almak istemiyor”
Tarımsal üretimin üçüncü çeyrekte %12,7 oranında daralması, sektörün içinde bulunduğu sıkıntıyı net biçimde ortaya koydu. Çolpan, bu daralmanın yalnızca mevcut yılı değil, 2026 üretim planlarını da doğrudan etkileyeceğini belirterek sözlerini şu şekilde sürdürdü: “Bazı ürünlerde fiyatların beklentilerin altında kalması üretim iştahını azalttı. Üretici risk almak istemiyor. Özellikle maliyeti yüksek ve fiyat oynaklığı fazla olan ürünlerde ekim alanları daralabilir.”
2026’da üretici daha temkinli davranacak
Özer Çolpan’a göre yeni yılda üreticinin gündeminde üç temel başlık öne çıkıyor: iklim koşulları, girdi temini ve finansman ile ürün fiyatları. Özellikle finansmana erişimin hem zorlaştığını hem de maliyetinin arttığını vurgulayan Çolpan, mevcut borç yükü altında üretimin sürdürülebilirliğinin her geçen gün daha da zayıfladığını belirtti. Borçlanarak üretim yapmanın artık bir çözüm olmadığını ifade eden Çolpan, birçok üreticinin 2026 yılında daha az riskli ve daha garanti gelir sağlayan ürünlere yöneleceğini söyledi.
“Gelir aynı oranda yükselmezse üretim daha da daralır”
Destekleme sisteminin güncel maliyet artışlarına göre revize edilmesi gerektiğini vurgulayan Çolpan, “Üretici ayakta kalmaya çalışıyor. Ancak maliyetler bu hızla artarken gelir aynı oranda yükselmezse üretim daha da daralır. Sonuç değişmiyor; kaybeden yine üretici, kaybeden yine ülkemiz” açıklamalarında bulundu.
