Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Mayıs ayına ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım-GFE) açıkladı. Verilere göre, tarım sektöründe maliyetler artmaya devam ediyor. Mayısta endeks aylık bazda yüzde 2,15, yıllık bazda ise yüzde 31,8 oranında artış gösterdi.
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatı bir önceki aya göre yüzde 1,74 artarken, tarımsal yatırıma yönelik girdilerdeki artış yüzde 4,59’u buldu. Yıllık bazda ise bu artışlar sırasıyla yüzde 31,08 ve yüzde 36,12 olarak kaydedildi. 12 aylık ortalamalara göre genel artış oranı ise yüzde 33,11.
En yüksek artış veteriner harcamalarında
Alt gruplar incelendiğinde, yıllık bazda en yüksek fiyat artışı yüzde 55,83 ile veteriner harcamalarında görülürken, onu yüzde 43,2 ile “Diğer mal ve hizmetler” grubu izledi. Buna karşılık, tarımsal ilaçlar yüzde 17,82 ve bina bakım masrafları yüzde 18,06 artışın görece düşük olduğu gruplar arasında yer aldı. Aylık bazda ise en fazla fiyat artışı malzeme kaleminde yüzde %5,1 ve hayvan yeminde yüzde 2,78 yaşandı. Gübre ve toprak geliştiricilerde ise artış yüzde %0,79 ile sınırlı kaldı.
Üretim maliyeti arttıkça kazanç eriyor
Tarımsal girdi fiyatlarındaki artış, özellikle küçük ve orta ölçekli çiftçiler için ciddi mali baskılar yaratıyor. Girdilerin fiyatı yükseldikçe, çiftçinin üretim maliyeti artıyor; bu da ya ürün fiyatlarının tüketiciye daha pahalı yansımasına ya da çiftçinin kâr marjının düşmesine neden oluyor. Özellikle yem, gübre, veteriner hizmetleri ve malzeme gibi temel girdilerdeki zamlar, hayvancılık ve bitkisel üretimde sürdürülebilirliği tehdit ediyor. Üretici, artan maliyetleri karşılayabilmek için ya üretim miktarını düşürmek ya da faaliyet alanını daraltmak zorunda kalabiliyor. Bu durum, uzun vadede tarımsal üretimde daralmaya ve arz güvenliğinde sıkıntılara yol açabilir. Ayrıca genç nüfusun tarımdan uzaklaşmasına neden olarak sektörün geleceğini de tehdit ediyor. Tarım ekonomistlerine göre, üretim maliyetlerinin kontrol altına alınamaması durumunda hem çiftçi gelirleri düşebilir hem de tüketiciye yansıyan gıda enflasyonu daha da artabilir. Uzmanlar, destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve üretim girdilerinde istikrar sağlanması gerektiğine dikkat çekiyor.
